Emel SEÇEN

Emel SEÇEN

360 Derece İstanbul

Karanlıkta Uyananlar

14 Mart 2021 - 18:02 - Güncelleme: 16 Mart 2021 - 20:29


Bir USTA’nın ardından…
Bahsi geçen şahsiyet, sadece sinemacı değil üstelik milli bir sporcu.
Siyahtan beyaza geçen sahnesi ile tek görsel şölen sanatın yedinci kolu Sinema, sektör pandemi koşullarında ağır kayıplarını sadece ekonomik yönden almıyor. Manevi anlamda da değerler tek tek göçüyor.
Türk Sinema tarihinde ki “emek” dünyasının keskin virajlarında doğru dönüşleri ile topluma farkındalık katan Yönetmen Ertem Göreç’de bize elveda diyenler arasında.
89 yaşında aramızdan ayrılan Göreç, giderken bile organlarını bağışlayarak insan olmanın ve fayda sağlamanın türlü yolları olduğunu ifade ediyor.
Kendi rızası ile üstelik de 14 Mart Tıp Bayramına girerken, Cerrahpaşa Tıp Fakültesine bıraktığı dünyalığı ile gerçek alemde “insanlık, emek, erdem” temcilerinden birisi Ertem Göreç.
O ilklerin timsaliydi, çünkü henüz 1960’lar da gerek toplumsal filmler, emek gücü ve fantastik sinema dediğimizde ilk Ertem Göreç karşımıza çıkacaktır.



İLK GREV VE EMEK FİLMİ
İşçi, Emek mücadelesi onun sineması ile biçimlendi.
Türkiye’nin İlk İşçi ve Emek Filmi - Karanlıkta Uyananlar, sadece yaşadığı döneme değil geleceğe miras bırakmıştı, EMEĞİN TILSIMINI.
Karanlıkta Uyananlar, Sendika haklarını anlatan ve sendikalaşmayı savunan filmdi.
Yapımı  rahmetli Beklan Algan ve Lütfi Akad’a ait olmak üzere, senaryosu Vedat Türkali’ye ait olan, Marshall Boya Fabrikasında çekilen,1964 yapımı Karanlıkta Uyananlar, 1960'ların Türkiye’sinde geçen bu politik filmde, yeni sanayileşmekte olan bir şehirde, boya fabrikasında çalışan fabrika işçileri, fabrika sahibini konunun merkezine almaktaydı.
Filmde, boya fabrikasında çalışmakta olan işçilerin uyanması için ve hak mücadelesinde, bilinçlenme yolculuğunu anlattığı, müzikleri Nedim Otyam’a ait filmdi.
Kadrosunda yer alan başta başrolde Fikret Hakan olmak üziere o dönem oyuncular hiç ücret almadı. Çünkü örgütlenmeyi, organize olunca hangi sermaye olursa olsun, bu konunun önemine değiniyorlardı. Bu oyuncular kimdir, dersek?
Ayla Algan, Beklan Algan, Tülin Elgin, Hüseyin Kutman, Kenan Pars ve Mümtaz Ener.
 Seslendirme sanatçıları ise ayrı kıymetli; Jeyan Mahfi Tözüm, Sadettin Erbil, Toron Karacaoğlu, tek dertleri ülke için bir aydınlanma sağlamaktı. Ki ileri ki dönemde, 1Mayıs İşçi ve Emek Bayramında, sadece halkın bilinçlenmesi değil Yeşilçam sokağının birçok sanatçısının da eylemlerde yer almasına yön gösterecekti; mesela Tarık Akan, Kemal Sunal ve Fatma Girik yürüyüşlerde yer bulacaktı.
Siyah- Beyaz, toplumsal ve işçi sınıfı mücadelesinin, sermayeye karşı dimdik ayakta durabileceğinin filmi olan, Karanlıkta Uyananlar, filminin başrol oyuncusu rahmetli Fikret Hakan burada patronun oğlu olarak, filmde sendikalaşmayı savunması önemli unsurdur!
Fikret Hakan’ın muazzam aktör üstü kariyeri ki yasaklar kadrosunda olan, Hollywood filmi, Paralı Askerler(1970), filmine kadar uzanacaktır. Türk Sinemasından çıkıp, jön olarak Fikret Hakan’ın dünya yıldızları Charles Branson ve Tony Curtis ile oynadığı, hatta kendilerine Kayhan Yıldızoğlu, Suna Keskin, Erol Keskin’de eşlik etmişti.
Aslında Ertem Göreç nazarında sinema, insanları ve geniş kitleleri uyandırmaktı, bunun en iyi yol olduğunu bilen ve uygulayan kişi olarak ilk filmi 1959 yılında, Kanlı Sevda ve ardından, Karanlıkta Uyananlar, filminin doğacağını gösteren, senaryosu yine Vedat Türkali’ye ait ve toplumsal gerçeklik üzerine oturtulmuş, 1961 yapımı Otobüs Yolcuları, da güçlü kadrosu ile de vurgu yapıyordu:
Atıf Kaptan, Reha Yurdakul, Ayhan Işık, Türkan Şoray, Avni Dilligil, Suphi Kaner.
Şöyle düşünün müzikleri bile bugün biri hayatımızda olmayan ama duruşları ile gerçek mücadele ve emek timsali olan Ruhi Su ve Yalçın Tura’ya aitti.
Sadece emek değil düşün dünyasının ufuk çıtasını yükselten ve Türkiye’nin ilk fantastik filmini çeken Ertem Göreç’ti.  Yapımı 1970, Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler.
Film Yönetmenleri Derneği Kurucusu, Onur Üyesi olarak son günlerini İBB’ye ait Kartal, Yakacık’taki Yaşam Evi’nde sürdürmekte olan unutulmaz Yönetmen ve Türk Sinemasının kıymetli belleklerinden biri olan Ertem Göreç için sadece Türk Sineması üzülmüyor.
Spor camiası da üzüntü içinde kıdemli Basketbol antrenörü ve yazarı rahmetli Samim Göreç’in kardeşi olarak da 1951’ler de Ertem Göreç, Milli Forma giyerek Türkiye’yi Basketbol’da yarışmalarında temsil etmiş, bir milli sporcumuzdu.
Sahipsizler, Can Pazarı, Krallar Ölmez, Beyoğlu Canavarı, Sevmek, Rıfat diye biri, sadece birkaçı yönetmen koltuğundaki filmleri.
Karanlıkta Uyananlar Filmi:
Başta TÜRK-İŞ olmak üzere filmimizin çekimini destekleyen bütün işçi sendikalarına teşekkür ederiz
Toplumun, değerlerin tek tek pişmaniye gibi çözüldüğü. İnsanların kıymetsizleştiği, emeğin sömürüldüğü dünya düzeninde, yıllar yıllar önce bunun bir masal değil gerçek olabileceğinin altını çizen usta Yönetmen Ertem Göreç ile örgütlü olmanın ne kadar kıymetli olduğunu hatırlatan; kibar ve güzel insana saygı, sevgi ile…

Karanlıkta Uyananlar film tıkla



İstanbul flaş 2017 Onur Ödülü Plaketi Genel Yayın Yönetmenimiz Yaşar Kaba tarafından takdim edildi.

EMEL SEÇEN, 14 Mart 2021, İstanbul

Bu yazı 5913 defa okunmuştur.

YORUMLAR

  • 0 Yorum